Uroplatus ebenaui – gekon liścioogonowy
Uroplatus ebenaui jest niewielkim gekonem z rodziny Gekkonidae, należącym do grupy tzw. gekonów liścioogonowych. Gatunek ten wykazuje skrajnie zaawansowane przystosowania maskujące, umożliwiające niemal całkowite zlanie się z otoczeniem. Ciało jest silnie spłaszczone grzbietowo-brzusznie, o nieregularnych krawędziach, co w połączeniu z listkowatymi wyrostkami skóry skutecznie rozbija kontur sylwetki.
Ubarwienie jest bardzo zmienne osobniczo i środowiskowo – od odcieni szarości i brązu, przez oliwkowe i zielonkawe tony, aż po barwy przypominające porosty. Skóra pokryta jest drobnymi guzkami i fałdami, nadającymi jej fakturę martwej kory lub gnijącego liścia. Głowa szeroka, trójkątna, z dużymi oczami pozbawionymi powiek i pionową źrenicą.
Dorosłe osobniki osiągają 45–55 mm długości ciała (SVL), a całkowita długość wraz z ogonem wynosi zwykle 8–10 cm. Ogon jest krótki, silnie spłaszczony, o kształcie suchego liścia; w sytuacji zagrożenia może zostać odrzucony, jednak regeneruje się w formie uproszczonej.
Gatunek prowadzi wybitnie nocny tryb życia. Dzień spędza nieruchomo, przyciśnięty do pni, gałęzi lub liści, polegając niemal wyłącznie na kamuflażu. Aktywność nocna obejmuje polowanie na drobne bezkręgowce oraz krótkie migracje po strukturach pionowych. Jest to gatunek spokojny, o niskim poziomie agresji, silnie terytorialny w stosunku do osobników tej samej płci.
Dojrzałość rozrodczą Uroplatus ebenaui osiąga zazwyczaj w wieku 10–14 miesięcy. Samica składa zwykle 2 jaja, które umieszczane są w ściółce, pod korą lub w zagłębieniach podłoża. Zniesienia mogą być powtarzane co 4–6 tygodni w sezonie. Inkubacja w temperaturze 22–26°C trwa 60–90 dni. Młode po wykluciu mierzą ok. 3 cm i od pierwszych dni wykazują pełne zachowania maskujące.
Gatunek ten jest endemitem północnej i północno-zachodniej części Madagaskaru. Występuje głównie w nizinnych lasach deszczowych oraz wilgotnych lasach wtórnych, gdzie zasiedla strefę krzewów i niższych partii drzew.
Naturalne siedliska charakteryzują się wysoką wilgotnością powietrza, umiarkowanymi temperaturami oraz dużą ilością pionowych struktur – pni, lian i gęstych zarośli. Gatunek spotykany jest zazwyczaj na wysokościach od poziomu morza do ok. 800 m n.p.m.
Ze względu na ograniczony zasięg występowania oraz postępującą degradację lasów Madagaskaru, Uroplatus ebenaui uznawany jest za gatunek wrażliwy na zmiany środowiskowe. W handlu terrarystycznym powinny występować wyłącznie osobniki z hodowli zamkniętych.
Terrarium
Wielkość terrarium
Ze względu na nadrzewny tryb życia kluczowa jest wysokość zbiornika.
Minimalne terrarium dla dorosłej pary:
40 × 40 × 60 cm
Dla pojedynczego osobnika możliwe jest mniejsze terrarium, jednak większa przestrzeń sprzyja naturalnym zachowaniom.
Podłoże
Najlepsze jest podłoże dobrze trzymające wilgoć:
- włókno kokosowe
- torf kwaśny
- mieszanka ziemi leśnej z dodatkiem liści
Minimalna grubość warstwy: 5–7 cm
Wskazane jest zastosowanie warstwy drenażowej.
Temperatura
Okres całoroczny (brak wyraźnego zimowania)
strefa chłodniejsza: 20–22 °C
strefa cieplejsza: 23–25 °C
noc: 18–20 °C
Gatunek nie toleruje wysokich temperatur powyżej 26°C.
Oświetlenie i UVB
Mimo nocnego trybu życia, dostęp do UVB jest zalecany:
- lampa UVB 5–7%
- fotoperiod 11-12 godzin – niewielkie skrócenie zimą (opcjonalnie)
Wilgotność
Gatunek wilgociolubny:
- Dzień: 60–70%
- Noc: 80–90%
Codzienne lub co drugi dzień zraszanie całego terrarium drobną mgłą.
Kluczowa jest bardzo dobra wentylacja, zapobiegająca zastojom powietrza i infekcjom dróg oddechowych.
Wystrój i wyposażenie
– liczne pionowe i ukośne gałęzie
– kawałki kory korkowej
– żywe rośliny (np. fikusy, scindapsusy)
– gęsta struktura umożliwiająca maskowanie
– kryjówki w postaci liści i zakamarków
Terrarium powinno imitować fragment wilgotnego lasu, z naciskiem na struktury pionowe i rozproszone światło.
Żywienie
Podawanie wody:
Można umieścić miskę z wodą, codziennie wymienianą, ale gekony rzadko z niej korzystają. Lepszą opcją jest obfite spryskiwanie terrarium, co zapewnia odpowiednią wilgotność i stymuluje naturalne zachowania.
Podstawowe karmówki:
-
-
-
-
- świerszcze (Gryllidae)
- larwy mącznika
- larwy mola woskowego
-
-
-
Inne odpowiednie owady:
-
-
-
-
-
karaczany (np. Dubia, turecki)
-
mniejsze świerszcze domowe
-
-
-
-
Czego nie podawać:
-
-
-
-
-
nie jedzą papek ani gotowych mieszanek,
-
najlepiej karmę podawać wielkością dopasowaną do gekona (nie większa niż odległość między oczami).
-
-
-
-
Gatunek dobrze reaguje na różnorodne, żywe owady, a ich podawanie w umiarkowanej ilości 2–3 razy w tygodniu zapewnia zdrowie i aktywność zwierząt.

