Oedura castelnaui – gekon aksamitny Castelnaua
Oedura castelnaui jest średniej wielkości, nadrzewno-skalnym gekonem z rodziny Diplodactylidae, szeroko rozpowszechnionym w północnej i wschodniej Australii. Należy do grupy tzw. gekonów aksamitnych, charakteryzujących się delikatną, miękką w dotyku skórą oraz dużymi przylgami na palcach.
Ciało jest smukłe, lekko spłaszczone, z dobrze rozwiniętymi kończynami umożliwiającymi sprawne poruszanie się po pionowych powierzchniach – zarówno po korze drzew, jak i skałach. Skóra pokryta drobnymi łuskami o aksamitnej fakturze. Ubarwienie jest bardzo zmienne: od szarości i beżu, przez brązy, aż po cieplejsze odcienie z marmurkowym lub nieregularnym wzorem, często przypominającym korę lub powierzchnię skał.
Dorosłe osobniki osiągają 8–11 cm długości ciała (SVL), a całkowita długość wynosi zwykle 16–22 cm. Ogon jest stosunkowo długi i może zostać odrzucony w sytuacji zagrożenia; regeneruje się w formie uproszczonej.
Gatunek prowadzi nocny tryb życia. Dzień spędza ukryty w szczelinach skalnych, pod korą drzew lub w innych osłoniętych miejscach. Aktywność nocna obejmuje wspinaczkę oraz polowanie na owady i inne drobne bezkręgowce. Jest to gatunek stosunkowo odporny i dobrze adaptujący się do warunków hodowlanych.
Dojrzałość rozrodczą Oedura castelnaui osiąga zwykle w wieku około 12–18 miesięcy. Samica składa 2 jaja w jednym zniesieniu, często w ukrytych, wilgotniejszych miejscach. Zniesienia mogą być powtarzane w sezonie. Inkubacja w temperaturze 26–29°C trwa około 60–80 dni.
Gatunek występuje szeroko w Australii – od regionów tropikalnych północy po bardziej umiarkowane obszary wschodnie.
Zasiedla zróżnicowane środowiska: lasy, zadrzewienia sawannowe, tereny skaliste oraz obszary półsuche. Często spotykany jest w pobliżu ludzkich zabudowań, gdzie korzysta ze szczelin i struktur jako kryjówek. Występuje od nizin po wyższe obszary wyżynne.
Dzięki szerokiemu zasięgowi i dużej plastyczności ekologicznej gatunek nie jest uznawany za zagrożony.
Terrarium
Wielkość terrarium
Ze względu na naziemny tryb życia kluczowa jest powierzchnia dna, a nie wysokość zbiornika.
-
-
-
-
Minimalne terrarium dla dorosłej pary: 50 × 40 × 60 cm
-
-
-
Podłoże
-
-
-
-
-
Najlepsze jest suche, naturalne podłoże:
– piasek pustynny,
– mieszanka piasku z gliną,
– miejscami żwir drobny.
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Minimalna grubość warstwy: 6 – 8 cm, umożliwiająca zakopywaniu jaj dla samicy
-
Wskazane są miejsca z lekko ubitym podłożem, imitujące naturalne kryjówki
-
Najlepiej zapewnić im dodatkowo wilgotną kryjówkę
-
-
-
-
Temperatura
Okres letni (aktywny)
-
-
-
-
-
Dzień:
– strefa chłodniejsza: 22–28°C
– strefa ciepła: 30–32°C -
Noc: 18–22°C
-
-
-
-
Okres zimowy (zimowanie)
Okres zimowy (spowolnienie sezonowe)
-
-
-
-
- Temperatura: 16–20°C
-
-
-
Skrócony fotoperiod
Ograniczenie intensywności ogrzewania
Zwiększenie wilgotności w terrarium
Sezonowe obniżenie temperatury sprzyja prawidłowej kondycji i rozrodowiu.
Oświetlenie i UVB
Choć gatunek jest nocny, UVB jest zalecane
-
-
-
-
- Lampa UVB 2-6% – zamontowana tak, aby gekon miał możliwość wyboru ekspozycji
-
Fotoperiod:
– lato: 12–14 godzin światła
– zima: 6-8 godzin lub całkowity brak
-
-
-
Wilgotność
-
-
-
-
Gatunek pustynny, wymagający niskiej wilgotności
-
Dzień: 40-50%
-
Noc: krótkotrwałe wzrosty do 45–60%
-
Okresowe, bardzo delikatne zraszanie jednego fragmentu terrarium (np. kryjówki)
-
-
-
Zawsze należy zapewnić doskonałą wentylację.
Wystrój i wyposażenie
-
-
-
-
Kryjówki: tuby korkowe, korzenie, kawałki martwego drewna
-
Niskie krzewy lub ich imitacje
-
Struktury umożliwiające schronienie i termoregulację
-
-
-
Żywienie
Podawanie wody:
Można umieścić miskę z wodą, codziennie wymienianą, ale gekony rzadko z niej korzystają. Lepszą opcją jest delikatne spryskiwanie terrarium 1–2 razy w tygodniu, co zapewnia odpowiednią wilgotność i stymuluje naturalne zachowania.
Podstawowe karmówki:
- świerszcze (Gryllidae)
- mała szarańcza
- larwy mola woskowego
Inne odpowiednie owady:
karaczany (np. Dubia, turecki)
mniejsze świerszcze domowe
larwy mącznika
Czego nie podawać:
nie jedzą papek ani gotowych mieszanek,
unikać ciężkostrawnych larw mącznika dla młodych,
najlepiej karmę podawać wielkością dopasowaną do gekona (nie większa niż odległość między oczami).
Gatunek dobrze reaguje na różnorodne, żywe owady, a ich podawanie w umiarkowanej ilości 2–3 razy w tygodniu zapewnia zdrowie i aktywność zwierząt.

