Laudakia stellio – agama klaunowata
Laudakia stellio stellio
Laudakia stellio stellio jest nominatywnym podgatunkiem agamy klaunowatej z rodziny Agamidae, szeroko rozpowszechnionym w rejonie wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Ciało jest spłaszczone grzbietowo-brzusznie, dobrze umięśnione, z wyraźnie rozwiniętymi kończynami przystosowanymi do życia w środowisku skalistym.
Skóra pokryta jest szorstkimi, silnie kilowanymi łuskami, często zakończonymi drobnymi kolcami. Ubarwienie zmienne – najczęściej szaro-brązowe, oliwkowe lub piaskowe, z nieregularnymi plamami i wzorami. Gatunek wykazuje zdolność do zmiany intensywności barw w zależności od temperatury i stanu fizjologicznego.
Dorosłe osobniki osiągają zwykle 20–30 cm długości całkowitej. Ogon jest długi i stanowi znaczną część długości ciała.
Gatunek prowadzi dzienny tryb życia i jest silnie heliotermiczny. Większość dnia spędza na wygrzewaniu się na skałach, murach lub innych nasłonecznionych powierzchniach. Jest bardzo terytorialny i czujny.
Rozród odbywa się poprzez składanie jaj – samica składa kilka do kilkunastu jaj w nagrzanym podłożu. Inkubacja trwa kilka tygodni, zależnie od temperatury.
Podgatunek ten zasiedla głównie suche, skaliste środowiska, ruiny, mury oraz tereny półpustynne. Często spotykany jest również w pobliżu zabudowań.
Laudakia stellio brachydactyla
Laudakia stellio brachydactyla jest podgatunkiem przystosowanym do bardziej suchych i ekstremalnych warunków środowiskowych. W porównaniu do formy nominatywnej wykazuje pewne różnice morfologiczne oraz ekologiczne.
Ciało jest masywne, z dobrze rozwiniętą głową i kończynami. Łuski są wyraźnie kolczaste, co dodatkowo podkreśla „surowy” wygląd zwierzęcia. Ubarwienie zazwyczaj bardziej kontrastowe – od jasnych piaskowych tonów po ciemniejsze, wyraźnie odcinające się plamy.
Podgatunek ten jest silnie związany z bardzo suchymi, skalistymi i półpustynnymi siedliskami. Preferuje środowiska o wysokim nasłonecznieniu i ograniczonej wilgotności.
Tryb życia jest dzienny, z intensywnym wygrzewaniem i aktywnością w najcieplejszych godzinach dnia. Zachowania terytorialne są wyraźnie zaznaczone, szczególnie u samców.
Rozród przebiega podobnie jak u formy nominatywnej – samice składają jaja w nagrzanym podłożu, a rozwój embrionalny jest zależny od temperatury.
Laudakia stellio stellio – zasięg występowania
Podgatunek nominatywny Laudakia stellio stellio występuje we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Jego zasięg obejmuje przede wszystkim:
– Grecję (w tym wyspy Morza Egejskiego)
– zachodnią Turcję
– południowe Bałkany
Zasiedla głównie ciepłe, skaliste obszary śródziemnomorskie, często w pobliżu ludzkich zabudowań – murów, ruin i kamiennych struktur. Preferuje tereny dobrze nasłonecznione, o umiarkowanie suchym klimacie.
Laudakia stellio brachydactyla – zasięg występowania
Podgatunek Laudakia stellio brachydactyla występuje na obszarach bardziej kontynentalnych i suchych, obejmujących:
– środkową i południową Turcję
– Syrię
– Liban
– Izrael
– Jordanię
Zasiedla głównie obszary półpustynne i suche, skaliste siedliska Bliskiego Wschodu, gdzie panują wyższe temperatury i niższa wilgotność niż w regionach śródziemnomorskich.
Terrarium
Wielkość terrarium
Ze względu na aktywny, naziemno-skalny tryb życia kluczowa jest duża powierzchnia dna oraz możliwość wspinaczki.
Minimalne terrarium dla dorosłej pary:
120 × 60 × 60 cm
Podłoże
Najlepsze jest podłoże suche, umożliwiające kopanie:
– mieszanka piasku z gliną
– piasek pustynny z dodatkiem ziemi ilastej
Minimalna grubość warstwy: 10–15 cm
Wskazane są miejsca z mocno ubitym podłożem oraz strefy luźniejsze do kopania.
Temperatura
Okres letni (aktywny)
Dzień:
– strefa chłodniejsza: 26–28°C
– strefa ciepła: 32–35°C
– punkt wygrzewania: 40–45°C- Noc: 20-24
Okres zimowy (zimowanie)
Temperatura: 14–18°C, w nocy z spadkami do 10-14°C
Brak punktów grzewczych
Oświetlenie ograniczone lub całkowicie wyłączone
Zimowanie jest zalecane, zwłaszcza przy planach rozrodu.
Oświetlenie i UVB
Choć gatunek jest nocny, UVB jest zalecane.
Lampa UVB 10–14% – zamontowana tak, aby agama mogła wybrać ekspozycję
Fotoperiod: lato: 12–14 godzin światła; zima: 6–8 godzin lub całkowity brak
Wilgotność
Gatunek pustynny, wymagający niskiej wilgotności:
Dzień: 25–40%
Noc: krótkotrwałe wzrosty do 45–50%
Okresowe, bardzo delikatne zraszanie jednego fragmentu terrarium (np. kryjówki)
Zawsze zapewnić doskonałą wentylację.
Wystrój i wyposażenie
Kryjówki: kamienie, korzenie, kawałki martwego drewna
Niskie krzewy lub ich imitacje
Struktury umożliwiające schronienie i termoregulację
półki skalne umożliwiające wygrzewaniu się agamom
Żywienie
Podawanie wody:
Stały dostęp do świeżej wody w ciężkiej misie. Lepszą opcją jest delikatne spryskiwanie terrarium 1–2 razy w tygodniu, co zapewnia odpowiednią wilgotność i stymuluje naturalne zachowania (agamy nie wykazują zainteresowania, do stojącej wody. Warto miskę zrosić, aby emitowała ruch).
Podstawowe karmówki:
- świerszcze (Gryllidae)
- mała szarańcza
Inne odpowiednie owady:
karaczany (np. Dubia, turecki)
mniejsze świerszcze domowe
larwy mącznika/drewnojada
Czego nie podawać:
nie jedzą papek ani gotowych mieszanek,
najlepiej karmę podawać wielkością dopasowaną do jaszczurki.
Gatunek dobrze reaguje na różnorodne, żywe owady, a ich podawanie w umiarkowanej ilości 2–3 razy w tygodniu zapewnia zdrowie i aktywność zwierząt.
