Oedura castelnaui – gekon aksamitny Castelnaua

Oedura castelnaui jest średniej wielkości, nadrzewno-skalnym gekonem z rodziny Diplodactylidae, szeroko rozpowszechnionym w północnej i wschodniej Australii. Należy do grupy tzw. gekonów aksamitnych, charakteryzujących się delikatną, miękką w dotyku skórą oraz dużymi przylgami na palcach.

Ciało jest smukłe, lekko spłaszczone, z dobrze rozwiniętymi kończynami umożliwiającymi sprawne poruszanie się po pionowych powierzchniach – zarówno po korze drzew, jak i skałach. Skóra pokryta drobnymi łuskami o aksamitnej fakturze. Ubarwienie jest bardzo zmienne: od szarości i beżu, przez brązy, aż po cieplejsze odcienie z marmurkowym lub nieregularnym wzorem, często przypominającym korę lub powierzchnię skał.

Dorosłe osobniki osiągają 8–11 cm długości ciała (SVL), a całkowita długość wynosi zwykle 16–22 cm. Ogon jest stosunkowo długi i może zostać odrzucony w sytuacji zagrożenia; regeneruje się w formie uproszczonej.

Gatunek prowadzi nocny tryb życia. Dzień spędza ukryty w szczelinach skalnych, pod korą drzew lub w innych osłoniętych miejscach. Aktywność nocna obejmuje wspinaczkę oraz polowanie na owady i inne drobne bezkręgowce. Jest to gatunek stosunkowo odporny i dobrze adaptujący się do warunków hodowlanych.

 

Dojrzałość rozrodczą Oedura castelnaui osiąga zwykle w wieku około 12–18 miesięcy. Samica składa 2 jaja w jednym zniesieniu, często w ukrytych, wilgotniejszych miejscach. Zniesienia mogą być powtarzane w sezonie. Inkubacja w temperaturze 26–29°C trwa około 60–80 dni.

Gatunek występuje szeroko w Australii – od regionów tropikalnych północy po bardziej umiarkowane obszary wschodnie.

Zasiedla zróżnicowane środowiska: lasy, zadrzewienia sawannowe, tereny skaliste oraz obszary półsuche. Często spotykany jest w pobliżu ludzkich zabudowań, gdzie korzysta ze szczelin i struktur jako kryjówek. Występuje od nizin po wyższe obszary wyżynne.

Dzięki szerokiemu zasięgowi i dużej plastyczności ekologicznej gatunek nie jest uznawany za zagrożony.

castelnaui-1024x683 Oedura castelnaui

Terrarium

Wielkość terrarium

Ze względu na naziemny tryb życia kluczowa jest powierzchnia dna, a nie wysokość zbiornika.

        • Minimalne terrarium dla dorosłej pary: 50 × 40 × 60 cm


Podłoże 

          • Najlepsze jest suche, naturalne podłoże:
            – piasek pustynny,
            – mieszanka piasku z gliną,
            – miejscami żwir drobny.

          • Minimalna grubość warstwy: 6 – 8 cm, umożliwiająca zakopywaniu jaj dla samicy

          • Wskazane są miejsca z lekko ubitym podłożem, imitujące naturalne kryjówki

          • Najlepiej zapewnić im dodatkowo wilgotną kryjówkę 

Temperatura

Okres letni (aktywny)

          • Dzień:
            – strefa chłodniejsza: 22–28°C
            – strefa ciepła: 30–32°C

          • Noc: 18–22°C

Okres zimowy (zimowanie)

Okres zimowy (spowolnienie sezonowe)

          • Temperatura: 16–20°C

Skrócony fotoperiod
Ograniczenie intensywności ogrzewania
Zwiększenie wilgotności w terrarium

Sezonowe obniżenie temperatury sprzyja prawidłowej kondycji i rozrodowiu.


Oświetlenie i UVB

Choć gatunek jest nocny, UVB jest zalecane

          • Lampa UVB 2-6% – zamontowana tak, aby gekon miał możliwość wyboru ekspozycji
          • Fotoperiod:
            – lato: 12–14 godzin światła
            – zima: 6-8 godzin lub całkowity brak


Wilgotność

        • Gatunek pustynny, wymagający niskiej wilgotności

        • Dzień: 40-50%

        • Noc: krótkotrwałe wzrosty do 45–60%

        • Okresowe, bardzo delikatne zraszanie jednego fragmentu terrarium (np. kryjówki)

Zawsze należy zapewnić doskonałą wentylację.


Wystrój i wyposażenie

        • Kryjówki: tuby korkowe, korzenie, kawałki martwego drewna

        • Niskie krzewy lub ich imitacje

        • Struktury umożliwiające schronienie i termoregulację

Żywienie

Podawanie wody:

Można umieścić miskę z wodą, codziennie wymienianą, ale gekony rzadko z niej korzystają. Lepszą opcją jest delikatne spryskiwanie terrarium 1–2 razy w tygodniu, co zapewnia odpowiednią wilgotność i stymuluje naturalne zachowania.

Podstawowe karmówki:

          • świerszcze (Gryllidae)
          • mała szarańcza
          • larwy mola woskowego

Inne odpowiednie owady:

          • karaczany (np. Dubia, turecki)

          • mniejsze świerszcze domowe

          • larwy mącznika 

Czego nie podawać:

          • nie jedzą papek ani gotowych mieszanek,

          • unikać ciężkostrawnych larw mącznika dla młodych,

          • najlepiej karmę podawać wielkością dopasowaną do gekona (nie większa niż odległość między oczami).

Gatunek dobrze reaguje na różnorodne, żywe owady, a ich podawanie w umiarkowanej ilości 2–3 razy w tygodniu zapewnia zdrowie i aktywność zwierząt.

Film: