Oedura monilis – gekon aksamitny monilis
Oedura monilis jest średniej wielkości, nadrzewno-skalnym gekonem z rodziny Diplodactylidae, należącym do grupy australijskich gekonów aksamitnych. Gatunek ten wyróżnia się kontrastowym, często „łańcuszkowym” wzorem na ciele (stąd nazwa monilis – naszyjnik), który dobrze maskuje go na tle skał i kory.
Ciało jest smukłe, lekko spłaszczone, z dobrze rozwiniętymi przylgami umożliwiającymi sprawne poruszanie się po pionowych powierzchniach. Skóra ma charakterystyczną, delikatną, aksamitną fakturę. Ubarwienie obejmuje odcienie szarości, brązu i beżu z wyraźnym, kontrastowym wzorem plam i pasów.
Dorosłe osobniki osiągają 8–10 cm długości ciała (SVL), a całkowita długość wynosi zwykle 15–20 cm. Ogon jest umiarkowanie długi, może być odrzucany i regeneruje się w formie uproszczonej.
Gatunek prowadzi nocny tryb życia. Dzień spędza w szczelinach skalnych, pod korą lub w innych ukrytych miejscach. Aktywność nocna obejmuje wspinaczkę oraz polowanie na drobne bezkręgowce. Jest to gatunek stosunkowo spokojny, ale wrażliwy na częste manipulacje.
Dojrzałość rozrodczą Oedura monilis osiąga zwykle w wieku około 12–18 miesięcy. Samica składa 2 jaja w jednym zniesieniu, często w ukrytych, wilgotniejszych miejscach. Inkubacja w temperaturze 26–29°C trwa około 60–80 dni.
Gatunek występuje w północnej Australii, głównie w regionach Terytorium Północnego.
Zasiedla przede wszystkim obszary skaliste, suche lasy i zadrzewienia sawannowe. Często spotykany jest w szczelinach skał i na pionowych powierzchniach, gdzie znajduje schronienie i miejsca żerowania.
Gatunek nie jest uznawany za zagrożony, jednak – jak inne australijskie gady – podlega ograniczeniom eksportowym i w hodowlach występuje wyłącznie z rozmnożeń w niewoli.
Terrarium
Wielkość terrarium
Ze względu na naziemny tryb życia kluczowa jest powierzchnia dna, a nie wysokość zbiornika.
Minimalne terrarium dla dorosłej pary: 40 × 40 × 60 cm
Podłoże
Najlepsze jest suche, naturalne podłoże:
– piasek pustynny,
– mieszanka piasku z gliną,
– miejscami żwir drobny.
Minimalna grubość warstwy: 6 – 8 cm, umożliwiająca zakopywaniu jaj dla samicy
Wskazane są miejsca z lekko ubitym podłożem, imitujące naturalne kryjówki
Najlepiej zapewnić im dodatkowo wilgotną kryjówkę
Temperatura
Okres letni (aktywny)
Dzień:
– strefa chłodniejsza: 22–28°C
– strefa ciepła: 30–32°CNoc: 18–22°C
Okres zimowy (zimowanie)
Okres zimowy (spowolnienie sezonowe)
- Temperatura: 16–20°C
Skrócony fotoperiod
Ograniczenie intensywności ogrzewania
Zwiększenie wilgotności w terrarium
Sezonowe obniżenie temperatury sprzyja prawidłowej kondycji i rozrodowiu.
Oświetlenie i UVB
Choć gatunek jest nocny, UVB jest zalecane
- Lampa UVB 2-6% – zamontowana tak, aby gekon miał możliwość wyboru ekspozycji
Fotoperiod:
– lato: 12–14 godzin światła
– zima: 6-8 godzin lub całkowity brak
Wilgotność
Gatunek pustynny, wymagający niskiej wilgotności
Dzień: 40-50%
Noc: krótkotrwałe wzrosty do 45–60%
Okresowe, bardzo delikatne zraszanie jednego fragmentu terrarium (np. kryjówki)
Zawsze należy zapewnić doskonałą wentylację.
Wystrój i wyposażenie
Kryjówki: tuby korkowe, korzenie, kawałki martwego drewna
Niskie krzewy lub ich imitacje
Struktury umożliwiające schronienie i termoregulację
Żywienie
Podawanie wody:
Można umieścić miskę z wodą, codziennie wymienianą, ale gekony rzadko z niej korzystają. Lepszą opcją jest delikatne spryskiwanie terrarium 1–2 razy w tygodniu, co zapewnia odpowiednią wilgotność i stymuluje naturalne zachowania.
Podstawowe karmówki:
- świerszcze (Gryllidae)
- mała szarańcza
- larwy mola woskowego
Inne odpowiednie owady:
karaczany (np. Dubia, turecki)
mniejsze świerszcze domowe
larwy mącznika
Czego nie podawać:
nie jedzą papek ani gotowych mieszanek,
unikać ciężkostrawnych larw mącznika dla młodych,
najlepiej karmę podawać wielkością dopasowaną do gekona (nie większa niż odległość między oczami).
Gatunek dobrze reaguje na różnorodne, żywe owady, a ich podawanie w umiarkowanej ilości 2–3 razy w tygodniu zapewnia zdrowie i aktywność zwierząt.

